Zamek Świny - a może tak by tunelem do Bolkowa? Militaria Demobil Sklep militarny turystyczny wojskowy Survival Outdoor

Zamek Świny został wzniesiony na wzgórzu zamkowym z brunatno-czerwonego zlepieńca, który stanowił kontrast wobec porfiru kwarcowego i tufu porfirowego, na którym był zlokalizowany. Pierwsza wzmianka o zamku pojawiła się w kronice Kosmasa w 1108 roku pod nazwą "Zvini in Polonia". Później, w dokumencie papieża Hadriana IV, został nazwany grodem kasztelańskim "Zpini". W 1244 roku wzmiankowany jest kasztelan Jaksa z Świn. Zamek ten jest uważany za najstarszą prywatną twierdzę na terenie obecnej Polski.

W XIII wieku, według dostępnych dokumentów, właścicielami zamku byli różni posiadacze, m.in. Tader w 1230 roku, Jaksa w 1242 roku i Piotr ze Świn w 1248 roku. W latach 70. XIII wieku zamek stracił status kasztelanii na rzecz nowszego Bolkowa w decyzji Bolka I Srogiego. W 1272 roku Jan de Swin występuje już jako dominus na dokumencie Bolesława Rogatki. W otoczeniu Bernarda świdnickiego w 1313 roku pojawił się Piotr de Svyne. Zamek przeszedł później w ręce rycerskiego rodu Świnków (niem. von Schweinichen), którzy byli jego właścicielami aż do XVIII wieku.

Zamek_Swiny

W połowie XIV wieku Świnkowie zbudowali czterokondygnacyjną wieżę mieszkalno-obronną z łamanego kamienia, o masywnych 2,5-metrowych murach wraz z murem obwodowym. W XV wieku Gunzel von Schweinichen dobudował dwuszczytowy budynek mieszkalny oraz nowe fortyfikacje obwodowe. Ostatnia znacząca przebudowa zamku miała miejsce w latach 1614-1660 pod kierownictwem Johanna Sigismunda von Schweinichen, który przekształcił zamek w rezydencję renesansową. Johann Sigismund był również związany z mistykami, alchemikami i różokrzyżowcami, założył koło teozoficzne oraz stworzył bibliotekę mistyczną na zamku. W 1624 roku zamieszkał tu także mistyk Jakub Boehme, a wokół niego skupiło się koło mistyków, w tym Angelus Silesius i Abraham von Franckenberg.

Zamek Świny został wzbogacony o prostokątny pałac od strony północno-zachodniej. Cały kompleks został otoczony nowymi fortyfikacjami, które uwzględniały użycie broni palnej. Nowy mur obronny, basteje i mały bastion stanowiły system obronny. Most zwodzony ochraniał wjazd na teren zamku. Teren podzamcza również został ufortyfikowany, a na południowy wschód od zamku znajdują się resztki trójkątnego bastionu ziemnego.

Zamek_Swiny

Po śmierci Jerzego Erneszta von Schweinichen w 1702 roku, zamek przeszedł w ręce jego zięcia, Sebastiana Henryka von Schweinitz. W 1762 roku, podczas wojny siedmioletniej, zamek został złupiony przez rosyjskie wojska. W efekcie dewastacji, von Schweinitzowie zmuszeni byli sprzedać zamek pruskiemu ministrowi stanu, Janowi Henrykowi hrabiemu von Churschwandt w 1769 roku. Mimo to, zamek pozostał opuszczony i niszczał. Następnie przeszedł przez różne ręce, aż w 1941 roku austriaccy hrabiowie Hoyos von Sprinzenstein, potomkowie Teresy von Schlabrendorff, byli zmuszeni sprzedać go państwu. W okresie II wojny światowej, zamek został wykorzystany przez Wehrmacht jako magazyn części do samolotów.

Największe zniszczenia na zamku miały miejsce w 1840 roku (dach wieży został zerwany przez huragan), 1848 roku (szczyt wieży zawalił się) oraz w 1876 roku, kiedy pożar zniszczył wnętrze budowli. Próby zabezpieczenia ruiny zaczęły się w 1931 roku, a w latach 1936-1937 na wieżę zamku został nałożony dach. Kolejne prace renowacyjne były jednak kontynuowane dopiero po kilku dziesięcioleciach.

W 1959 roku, podczas prac archeologicznych w okolicy zamku, ustalono, że oprócz samego grodu, do połowy XIII wieku na terenie zamku istniała także osada wczesnośredniowieczna.

Zamek_Swiny

Od 1991 roku, zamek znów stał się prywatną własnością. W 2008 roku obchodzono uroczyste obchody 900-lecia istnienia zamku i wsi Świny, z udziałem mieszkańców oraz władz gminy i miasta Bolków. Pomnik upamiętniający to wydarzenie został postawiony w pobliżu ruin zamku. Jesienią 2008 roku zamek, po 17 latach posiadania przez rodzinę, przeszedł w nowe ręce.

Zamek Świny jest jednym z najstarszych obiektów na Szlaku Zamków Piastowskich. Według legendy, miał być połączony podziemnym przejściem z zamkiem w Bolkowie, znajdującym się kilka kilometrów dalej. Nad wejściem znajduje się kartusz z herbem von von Schweinichen.

Świny w rękach Świnków

W rękach rodu Świnków, zamek Świny odnosił swój największy rozwój i osiągnął swoją najdoskonalszą formę na przestrzeni wieków. To dzięki Świnkom, zwykła strażnica stała się majestatyczną siedzibą rodu, dumnie wznoszącą się nad okolicą Sudetów. Już w XIV wieku powstał murowany zamek, którego centralnym elementem był otoczony murem wieża mieszkalno-obronna. Miała ona cztery kondygnacje oraz wejście z kratą, która mogła być opuszczana dzięki prowadnicom wbudowanym w ścianach. Otaczający wieżę mur wyznaczał granice dziedzińca gospodarczego.

Dalszy rozwój tej konstrukcji miał miejsce w XV wieku, za sprawą działań Gunczela, który zarządzał zamkiem Świny w latach 1420-1503. Jego nagrobna płyta może być podziwiana w pobliskim kościele zamkowym. Gunczel von Schweinchen wznosił nowy budynek mieszkalny wzdłuż zachodniej wieży, wraz z osobistym dziedzińcem. Był też zdeterminowanym obrońcą okolicy, walcząc z bandytami i rabusiami, nazywanymi raubritterami, którzy grasowali w tych terenach. Nawet podobno odbił pobliski zamek w Płoninie z ich rąk. Powiada się, że jego zaciętość w tępieniu rozbójników wynikała z faktu, że oni wcześniej dokonali grabieży wina zmierzającego do zamku... Możliwe, że opatrzność czuwała nad Gunczelem, ponieważ jego działania nawet nie zostały zakłócone przez husytów, którzy szczęśliwie ominęli te ziemie.

Burgmann, syn Gunczela

Burgmann, syn Gunczela, oraz jego następca Jan, którzy zasiadali na tronie zamku Świny po nim, dokonali pewnych zmian w architekturze zamku. Chociaż zmiany były niewielkie, to zdecydowanie zostawili swoje wyraźne piętno na wyglądzie obiektu. W okresie ich rządów wprowadzono elementy renesansowe, zmodernizowano wcześniejsze gotyckie struktury, powiększono okna w pomieszczeniach mieszkalnych i zamurowano starą bramę wjazdową.

Jan Zygmunt Świnka, człowiek obeznany z życiem i podróżujący, według pewnych relacji sprowadził włoskiego architekta do Świn, jednak tożsamość tego architekta utraciła się w biegu historii. Wraz z nim, przypisuje się mu wprowadzenie zmian architektonicznych, które nadały zamkowi charakter zamku-rezydencji. Rok 1620 jest uważany za rok wielkiej modernizacji zamku Świny. Budynek mieszkalny został odbudowany od nowa, zgodnie z obowiązującymi i modnymi zasadami. Jednak prace budowlane przerwała wojna trzydziestoletnia. Mimo to, burzliwe wydarzenia wojenne ponownie okazały się łaskawe dla Świn – Szwedzi, tak jak wcześniej husyci, nie zbliżyli się do zamkowych murów, a Jan Zygmunt niezwłocznie po wojnie wrócił do swoich planów, których nigdy nie porzucił.

Dzięki staraniom Jana Zygmunta zamek został ufortyfikowany. Dodano basteje, wzmocniono mury bastionami, a do części mieszkalnej kompleksu doprowadzono zwodzony most. W ten sposób Jan Zygmunt Świnka zapisuje się w historii jako najwybitniejszy budowniczy w dziejach zamku Świny.

A było tak wspaniale

Okres panowania Jana Zygmunta to czas, który można nazwać ostatnim udanym okresem dla zamku Świny. Po nim obiekt przeszedł w ręce przedstawicieli bocznej linii rodu, Jerzego Ludwika i Jerzego Ernsta. Niestety, ci panowie nie byli już tak sprawni w zarządzaniu, a także rody Świnków zaczęły doświadczać ubytków finansowych. W roku 1762, obce wojska złupiły zamek Schweinhaus – tym razem również opatrzność opuściła te tereny, a wojna siedmioletnia pozostawiła swoje tragiczne piętno.

Świnkowie wystawili zamek Świny na licytację. W 1769 roku obiekt nabył hrabia Jan Henryk, pruski radca stanu. Już wtedy zamek znajdował się w opłakanym stanie – był opuszczony, niszczejący i podupadający. Niestety, hrabia nie żył długo, a jego wdowa, Maria Teresa, przekazała zamek wraz z okoliczną miejscowością austriackiej rodzinie hrabiów von Hoyos-Sprinzenstein. Ci właściciele dzierżawili zamek, który pełnił różne funkcje, m.in. magazyn zboża i słomy. W latach 40. XIX wieku zamkową strukturę uszkodziły silne huragany, które zniszczyły dach wieży mieszkalnej oraz stropy. Cokolwiek pozostało, zostało strawione przez pożar w 1876 roku.

Dla zwiedzających

Oferty

Zamek Świny - a może tak by tunelem do Bolkowa?

Opis

Bezpieczeństwo

Opinie o produkcie (0)